Recht van gebruik op andermans grond

Soms moeten we werken uitvoeren op privégrond om rioleringen, pompstations of andere voorzieningen aan te leggen of te onderhouden. Dat gebeurt niet zomaar. Werken op privégrond door Aquafin zijn wettelijk geregeld via het recht van erfdienstbaarheid: het recht om tijdelijk gebruik te maken van andermans grond zonder die te onteigenen.

Wat betekent erfdienstbaarheid?

Een recht van erfdienstbaarheid geeft Aquafin het recht om noodzakelijke rioleringswerken uit te voeren op privégrond, zonder dat de eigendom verandert. De eigenaar behoudt zijn eigendom, maar geeft tijdelijk een recht van gebruik op privégrond toe.

Dit kan gaan om:

  • Onbebouwde en niet-omheinde percelen: bijvoorbeeld open terreinen waar ondergrondse leidingen worden aangelegd.
  • Bebouwde of omheinde gronden: bijvoorbeeld een tuin of erf met een muur of afsluiting.

Hoe verloopt de procedure bij onbebouwde en niet omheinde percelen?

  1. 1

    Toelichting en onderhandeling

    Een onderhandelaar legt het project uit en bespreekt de eigenaarsrechten bij werken, de voorwaarden en de vergoeding met de eigenaar.

  2. 2

    Overeenkomst of ministerieel besluit

    We proberen altijd eerst samen tot een akkoord te komen en leggen dat vast in een overeenkomst. Alleen wanneer dat niet lukt, kan de overheid ingrijpen met een ministerieel besluit tot openbaar nut.

  3. 3

    Start van de werken

    De rioleringswerken op privégrond kunnen pas starten twee maanden nadat de eigenaar officieel op de hoogte werd gebracht van het ministerieel besluit.

Hoe verloopt de procedure bij bebouwde of omheinde percelen?

Ook voor bebouwde of omheinde gronden kan Aquafin werken op privégrond uitvoeren. De eigenaar ontvangt hiervoor een vergoeding en behoudt zijn eigenaarsrechten. De werkwijze lijkt sterk op die van onbebouwde percelen, met één verschil: er geldt geen verklaring van openbaar nut.

Als er geen onderlinge overeenkomst bereikt wordt, kan een onteigeningsprocedure worden opgestart. Zelfs dan proberen we nog steeds om via onderhandeling tot een onderlinge overeenkomst te komen. Wanneer toch een akkoord wordt bereikt, wordt de onteigeningsprocedure stopgezet.

Valrisico vermijden

Wat mag niet op een terrein met een erfdienstbaarheid?  

Om schade aan ondergrondse leidingen te voorkomen, gelden bij werken op privégrond door Aquafin enkele regels:

  • Op een grond met gebouwen of gesloten lokalen, mag er (bij)gebouwd worden, maar elk ontwerp moet eerst aan Aquafin voorgelegd worden.
  • Het grondniveau mag niet verlaagd worden. Wijzigingen in het maaiveldniveau moeten eerst besproken worden.
  • Het is verboden om zware goederen (meer dan 1 ton/m²) op te stapelen.
  • Je mag geen palen of piketten in de grond slaan die de leidingen kunnen beschadigen.
  • Voertuigen of machines zwaarder dan 12 ton mogen niet over de leidingen rijden.
  • Nieuwe bomen of diepwortelende struiken mogen enkel na overleg worden geplant.

Wat bij schade?

De eigenaar blijft verantwoordelijk voor de materialen die zich onder de grond op het terrein bevinden. Als leidingen beschadigd raken door werken of constructies boven op de erfdienstbaarheid, kan de eigenaar aansprakelijk worden gesteld. Door de richtlijnen in de alinea hierboven te respecteren, voorkom je dergelijke schade.

Lees meer over wat jij kan doen

Wij bouwen elke dag aan propere waterlopen en een leefomgeving in harmonie met water. Ook jij kan helpen, door bewust om te gaan met water en kleine acties te ondernemen die een groot verschil maken.

  • Vermijd geurhinder

    In elke riolering zitten onaangename luchtjes, soms gassen. Met een paar eenvoudige maatregelen voorkom je dat de rioollucht in huis of in de tuin terechtkomt. Zo hou je je woning comfortabel én draag je bij aan een gezonde leefomgeving.

  • Veiligheid op de werf

    Op en rond een werf is veiligheid belangrijk voor iedereen. Ontdek hoe jij bijdraagt aan een veilige buurt en een vlotte uitvoering van de werken.

Rioleringswerken in je straat of dorp

Dankzij de (her)aanleg van riolering stroomt er minder afvalwater de natuur in. Zo werken Aquafin en de gemeenten samen verder aan propere waterlopen in jouw regio.